All Works

אַ זייגערל. | אַ פען. -- -- זיין גוטע שוועסטער

A little clock. a pen. -- his good sister

Work 428 of 440

Pages 507-508. Nathan's possessions: 'zeygerl' (clock), 'pen' - gifts from 'gute shvester' (good sister). 'Hanoe' = pleasure (Hebrew). 'Tsiferbletel' = dial face. The beloved ('nokh eyne') - not a sister but 'nokh epes mer' (something more). Nathan's farewell letter: 'kum tsu mir nit mer' (don't come anymore). 'Rays arunter fun dayn gumen' = tear from your palate - erase his name from her mouth. 'Goyzer' = I decree (Hebrew, legal term). 'Mildkayt zingt in mayn gebeyn' = mildness sings in my bones - love expressed through renunciation. Final vision: 'Rakis shneyebatsirte' (snow-decorated Rockies), 'beys-oyleml kinderisher' (childish cemetery, Hebrew 'beit olam'), 'erd yontevdike' (holiday-like earth, 'yontev' = Hebrew 'yom tov'). The dying man sees his grave as spring blossom. Continuation of Nathan's farewell letter: 'rangl zikh' (wrestle) with decision for years. 'Tifenish fun payn un laydn' = depths of pain and suffering. 'Same dek' = very bottom (deck). Protecting beloved from witnessing death. Greetings from possessions: 'flosh, zeygerl, pen, gloz' (bottle, clock, pen, glass). 'Nurs' = nurse. Hemorrhage: 'haldz tseshpartn' (torn-open throat), 'shtromen royts' (streaming red). 'Shturem fun blut' = storm of blood. Despite crisis, 'guter shmeykhl rut' (good smile rests). Final vertigo: 'dreyen gikher, gikher' (spinning faster, faster), 'hoydlke aroyf-arop tsevigt' (swing up-down). The '04' at top is likely a section number.

Yiddish Original

אַ זייגערל. | אַ פען. -- -- זיין גוטע שוועסטער

זו הט אים אַ מתנה דאָס געשיקטי--

ער שרייבט איר בריוו מיט אותיות מיט פעסטע,

ער האָט הנאה ווען די אותיות ער דריקט.

ער האָט זי ליב.--ער גלעט דאָס ציפערבלעטל.--

און זי האָט אים נאָך מערער, מערער ליב--

און נאַך איינע איז דצף.--ער נעמט פּאַפּיר אַ בלעטל,

און ס'יאַמערט-אויף אַ ציטעריק געשריב.

יאָ, נאָך איינע איז דאָ. = נאֶר ניט. קיין שוועסטער.

דאָס הייסט--אָ שוועסטער און נצמך עפעס מער:

איר לעצטן בריוו צו זיינע ל>יפן פרעסט ערי--

זי האָט אים ליב און ער דקאָט ליב נצמך מער.

ער שרייבט +-,איך וואַרט אויף דיר שוין לאַנג זאָלסט קומען,

,,און מאָרגן קומסטו מיט דער באַן אַהער,

,דערפאַר אין אייל המב איך די פען גענומען

,און לא דיר וויסן --קום צו מיר ניט מער.

,זאָלסט קיינמאָל מער צו מיר ניט קומען

,אפילו ניט צו זאָגן מיר אַדִיע,

,מיין נאַמען רייס אַרונטער פון דיין גומעןי

,וויל איך האָב שוין צום טויט געזמגט מיין יע

,פאַרגעס מיך. ‏ איך פאַרזאָג. * כ'בין גוזר.

,איך דריק צוזאַמען אַלע מיינע ציין,

,דאָס מיינט ניט, אַז איך רעד צו דיר מיט בייזער,

,פּאַרקערט, אַ מילדקייט זינגט אין מיין געביין.

,איך האָב דיך לליב, דערפאַר דאַרף איך צערייסן

,אַיעדן בונד ואס בינדט דיך צו מיר צה

,און איך וועל שנעלער דאַמאָלסט קאָנען שפרייזן

,,צום ציל, וס ליגט איך ווייס שוין קְלאָר אַוואו.

,צופוסנס פון די ראַקיס שנייבאַצירטע --

,אַזאַ בית-עולמל, אַ קינדערשער כמעט ו--

,א ערד אַ זויבערע, אַ ניטיגערירטע,

,א ערד אַ יומדטובדיקע, ווי א פרילינג"בלאָט.

3

04

,איך ראַנגל זיך מיט זיך שוין יאָרן, יאָרן

,צו קאָנען אָננעמען אָט דעם באַשלוס:

,,איך נעם אים אָן איצט, ניט ווייל כ'בין געוואָרן

,אא מין שטאַרקער, נאַר דערפאַר וויל כ'מוז.

,איך קוק אין טיפעניש פון פיין און <יידן

,און כ'דאַרף אַרונטערגיין צום סאַמע דעק:

,פּאַרהיט איך דיך פון קומען מיך באַגלייטן

,דערנאַך מיך איבערלאָזן און צוריק אַוועק.

,ביסט יונג. ‏ געהערסט דער גאַרער וועלט דער גרויסער,

,,גיי לעב, און נעם פון אָלץ מיט פולער מאָס: --

,עס שיקן גרוסן דיר פון ליבשאַפט הייסער

,מיין פלאָש, מיין זייגערל, מיין פען, מיין גלאָ. -- --*

פּאַרקלעפט. ‏ אַ קלונג. | די נוירס אַריינגעקומען.

-- איך בעט אייך, שיקט אַוועק דט בריוול שויז--

די נוירס איז שטענדיק גוט צו נתן ניומאַז---

זי נעמט דעם בריוו און לאָזט זיך גיין.

-- ,א רגע וואַרט +--אָ, ניין, מען דאַרף ניט וואַרטן,

ס'איז גוט אַזוי. | איך בעט אייך, שיקט אַוועק -- --*

די נוירס ניט. -- פון ניומאַנס האַל"דו צעשפאַרטן

נעמט שטראָמען רויטס אויף קישנס ווייסער דפקי

די נוירס איז דאָ צוריק אויף רוף פון גלעקל.

זי ברענגט איבם דקילף, שטעלט אפ דעם שטורץ פון בלוט.

ער ליגט. | די הענט צעשפרייט. ‏ א האַנט--אַ שטעקל,

נאָר אויפן מויל אַ גוטער שמייכל רוט.

ער פרעגט: ‏ ,אַוועקגעשיקט 1'"--זי ענטפערט ‎ :‏ ,זיכער,

נאָר רעדט ניט, ליבער, מער".--ער פאָלגט, ער ליגט.

אלץ נעמט זיך דרייען פלוצל"ונג גיכער, גיכער,

און וול אַ הוידלקע אַרויף-אַראֶפ צעוויגט.

דאָס הוידען שטעלט זיך אָפ. = ער אַטעמט גרינגער.

די נוירס מיט שוועסטערלעכקייט דעקט אים איין:

זי גלעט אים איבערן קפ מיט הייסע פינגער,

ער אָטעמט איר באָריר אין לונג אַריין.

Transliteration

A zeygerl. a pen. -- zayn gute shvester

zi hot im a matone dos geshikt --

er shraybt ir briv mit oysyes mit feste,

er hot hanoe ven di oysyes er drikt.

Er hot zi lib. -- er glet dos tsiferbletel. --

un zi hot im nokh merer, merer lib --

un nokh eyne iz do. -- er nemt papir a bletel,

un s'yamert-oyf a tsiterik geshrib.

Yo, nokh eyne iz do. -- nor nit keyn shvester.

dos heyst -- o shvester un nokh epes mer:

ir letstn briv tsu zayne lipn prest er --

zi hot im lib un er hot lib nokh mer.

Er shraybt: -- ikh vart oyf dir shoyn lang zolst kumen,

un morgn kumstu mit der ban aher,

derfar in ayl hob ikh di pen genumen

un loz dir visn -- kum tsu mir nit mer.

Zolst keynmol mer tsu mir nit kumen

afile nit tsu zogn mir adye,

mayn nomen rays arunter fun dayn gumen,

vayl ikh hob shoyn tsum toyt gezogt mayn yo.

Farges mikh. ikh farzog. kh'bin goyzer.

ikh drik tsuzamen ale mayne tseyn,

dos meynt nit, az ikh red tsu dir mit beyzer,

farkert, a mildkayt zingt in mayn gebeyn.

Ikh hob dikh lib, derfar darf ikh tserayzn

a yedn bund vos bindt dikh tsu mir tsu,

un ikh vel shneler damolst konen shprayzn

tsum tsil, vos ligt ikh veys shoyn klor avu.

Tsufusns fun di Rakis shneyebatsirte --

aza beys-oyleml, a kinderisher kimat --

a erd a zoybere, a nit-gerirte,

a erd a yontevdike, vi a friling-blat.

3

04

Ikh rangl zikh mit zikh shoyn yorn, yorn,

tsu konen onnemen ot dem bashlus:

ikh nem im on itst, nit vayl kh'bin gevorn

aza min shtarker, nor derfar vayl kh'muz.

Ikh kuk in tifenish fun payn un laydn

un kh'darf aruntergyen tsum same dek:

farhit ikh dikh fun kumen mikh bagleytn

derokh mikh iberlosn un tsurik avek.

Bist yung. gererst der gantser velt der groyser,

gey leb, un nem fun alts mit fuler mos: --

es shikn grusn dir fun libshaft heyser

mayn flosh, mayn zeygerl, mayn pen, mayn gloz. -- --

Farklebt. a klung. di nurs arayngekumen.

-- ikh bet aykh, shikt avek dos brivl shoyn --

di nurs iz shtendik gut tsu Nosn Niuman --

zi nemt dem briv un lozt zikh geyn.

-- a rege vart -- o, neyn, men darf nit vartn,

s'iz gut azoy. ikh bet aykh, shikt avek -- --

di nurs nit. -- fun Niumans haldz tseshpartn

nemt shtromen royts oyf kishns vayser dek.

Di nurs iz do tsurik oyf ruf fun glekl.

zi brengt im hilf, shtelt op dem shturem fun blut.

er ligt. di hent tseshpreyt. a hant -- a shtekl,

nor oyfn moyl a guter shmeykhl rut.

Er fregt: avekgeshikt? -- zi entfert: zikher,

nor redt nit, liber, mer. -- er folgt, er ligt.

alts nemt zikh dreyen plutslung gikher, gikher,

un vi a hoydlke aroyf-arop tsevigt.

English Translation

A little clock. a pen. -- his good sister

she sent him this as a gift --

he writes her letters with firm letters,

he takes pleasure when he presses the letters.

He loves her. -- he strokes the dial face. --

and she loves him even more, more --

and there is another one. -- he takes a sheet of paper,

and a trembling writing wails up.

Yes, there is another one. -- but not a sister.

that means -- oh sister and something more:

her last letter he presses to his lips --

she loves him and he loves even more.

He writes: -- I've been waiting long for you to come,

and tomorrow you come by train here,

therefore in haste I've taken the pen

and let you know -- don't come to me anymore.

You should never come to me anymore

not even to say goodbye to me,

tear my name down from your palate,

because I have already said my yes to death.

Forget me. I foretell. I decree.

I press together all my teeth,

this doesn't mean that I speak to you with anger,

on the contrary, a mildness sings in my bones.

I love you, therefore I must tear

every bond that binds you to me,

and then I will be able to stride faster

to the goal that lies I know clearly where.

At the foot of the snow-decorated Rockies --

such a little cemetery, almost childish --

a clean earth, an untouched one,

a holiday-like earth, like a spring blossom.

3

04

I wrestle with myself already years, years,

to be able to accept this decision:

I accept it now, not because I've become

some kind of stronger one, but because I must.

I look into the depths of pain and suffering

and must go down to the very bottom:

I protect you from coming to accompany me

then leaving me behind and going back.

You are young. You belong to the whole great world,

go live, and take from everything with full measure: --

greetings are sent to you with hot love

from my bottle, my clock, my pen, my glass. -- --

Sealed. A ring. The nurse has come in.

-- I ask you, send away this letter already --

the nurse is always good to Nathan Neuman --

she takes the letter and starts to go.

-- a moment wait -- oh no, one needn't wait,

it's good this way. I ask you, send it -- --

the nurse doesn't. -- from Neuman's torn-open throat

red begins to stream onto the pillow's white cover.

The nurse is back here at the call of the bell.

she brings him help, stops the storm of blood.

he lies. hands spread out. a hand -- a stick,

but on his mouth a good smile rests.

He asks: sent away? -- she answers: certainly,

but don't speak, dear, anymore. -- he obeys, he lies.

everything begins to spin suddenly faster, faster,

and like a swing swings up and down.

TRANSLATOR’S NOTE

Pages 507-508. Nathan's possessions: 'zeygerl' (clock), 'pen' - gifts from 'gute shvester' (good sister). 'Hanoe' = pleasure (Hebrew). 'Tsiferbletel' = dial face. The beloved ('nokh eyne') - not a sister but 'nokh epes mer' (something more). Nathan's farewell letter: 'kum tsu mir nit mer' (don't come anymore). 'Rays arunter fun dayn gumen' = tear from your palate - erase his name from her mouth. 'Goyzer' = I decree (Hebrew, legal term). 'Mildkayt zingt in mayn gebeyn' = mildness sings in my bones - love expressed through renunciation. Final vision: 'Rakis shneyebatsirte' (snow-decorated Rockies), 'beys-oyleml kinderisher' (childish cemetery, Hebrew 'beit olam'), 'erd yontevdike' (holiday-like earth, 'yontev' = Hebrew 'yom tov'). The dying man sees his grave as spring blossom. Continuation of Nathan's farewell letter: 'rangl zikh' (wrestle) with decision for years. 'Tifenish fun payn un laydn' = depths of pain and suffering. 'Same dek' = very bottom (deck). Protecting beloved from witnessing death. Greetings from possessions: 'flosh, zeygerl, pen, gloz' (bottle, clock, pen, glass). 'Nurs' = nurse. Hemorrhage: 'haldz tseshpartn' (torn-open throat), 'shtromen royts' (streaming red). 'Shturem fun blut' = storm of blood. Despite crisis, 'guter shmeykhl rut' (good smile rests). Final vertigo: 'dreyen gikher, gikher' (spinning faster, faster), 'hoydlke aroyf-arop tsevigt' (swing up-down). The '04' at top is likely a section number.

/ previous & next poem·14 toggle columns·hover a line to align all versions

A little clock. a pen. -- his good sister · H. Leivick: Complete Works · Half-Voll Attempts